Εισηγήσεις του οργανισμού «Διαφάνεια Κύπρος» για την δημόσια δήλωση Περιουσιακών Στοιχείων «Πόθεν Έσχες»

Υποδειγμα δήλωσης περουσιακών στοιχείων

Ο οργανισμός «Διαφάνεια Κύπρος» στα πλαίσια της συνεισφοράς του στην ενδυνάμωση της κοινωνίας και της βελτίωσης της ποιότητας της δημόσιας και ιδιωτικής διακυβέρνησης στην Κύπρο, προωθεί την διαφάνεια, την ακεραιότητα καθώς και την ανάληψη ευθύνης. Στα πλαίσια αυτά και με ευκαιρία την ανάληψη της διακυβέρνησης του τόπου από τον κύριο Νίκο Αναστασιάδη χαιρετίζει την δήλωση του για άμεση κατάθεση των δηλώσεων περιουσιακών στοιχείων από τους νέους υπουργούς και αξιωματούχους. 

Ο κύριος στόχος των δηλώσεων περιουσιακών στοιχείων συνεχίζει να είναι η αύξηση της διαφάνειας και της εμπιστοσύνης των πολιτών στη δημόσια διοίκηση.  Εκλεγμένοι πολιτειακοί αξιωματούχοι όπως ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, οι  βουλευτές, οι τοπικοί άρχοντες (Δήμαρχοι, δημοτικοί σύμβουλοι και κοινοτάρχες) και διορισμένοι αξιωματούχοι όπως οι Υπουργοί, οι επίτροποι και οι διευθυντές των υπουργείων δεν πρέπει να εξαιρούνται της διαδικασίας.

Σκοπός της διαδικασίας είναι να βοηθήσει τους εκλεγμένους και πολιτικούς αξιωματούχους στην πρόληψη των συγκρούσεων συμφερόντων και στην προώθηση της ακεραιότητας, να βοηθήσει στην εκλογική λογοδοσία, και να παρακολουθεί τις μεταβολές του πλούτου των επιμέρους πολιτικών προκειμένου να αποτρέπει πιθανά τους παραπτώματα και να βοηθά στην διευκρίνηση του πλήρους φάσματος των παράνομων δραστηριοτήτων.

Εισήγηση της Διαφάνειας Κύπρου είναι όπως η διαδικασία να χωριστεί σε διαφορετικές περιόδους για την καλύτερη και ομαλότερη λειτουργία της. Ως σημείο εκκίνησης, τα μέλη της νέας κυβέρνησης (Πρόεδρος, υπουργοί, επίτροποι) θα πρέπει να προχωρήσουν στην υποβολή του «Πόθεν Έσχες». Στο επόμενο χρονικό διάστημα που ακολουθεί τα μέλη του κοινοβουλίου και οι διευθυντές των υπουργείων θα προχωρούν με την σειρά τους στη συμπλήρωση της δήλωσης περιουσιακών στοιχείων. Σε μεταγενέστερο στάδιο και με την λήξη των επόμενων βουλευτικών και δημοτικών εκλογών οι αντίστοιχοι εκλεγμένοι αντιπρόσωποι θα υποβάλουν  και αυτοί τα στοιχεία τους.

Είναι σημαντικό να διασφαλιστεί ότι η βασική αρχή δήλωσης περιουσιακών στοιχείων θα πρέπει να είναι εγκατεστημένη σε πρωτογενές δίκαιο. Εάν το σύνταγμα δεν επιτρέπει την ψήφιση τέτοιου νομοσχεδίου τότε προτείνεται να συμπεριληφθεί το θέμα αυτό σε ένα Κώδικα Δεοντολογίας. Ενθαρρύνεται η εθελοντική δημοσιοποίηση μέχρι να δημιουργηθεί το Πλαίσιο που θα περιβάλλει  την εφαρμογή του Πόθεν Έσχες.

Το Πόθεν Έσχες  θα πρέπει να συμπληρώνεται όταν το εκλεγμένο πρόσωπο ή διορισμένος αξιωματούχος αναλαμβάνει καθήκοντα και ένα μήνα μετά την παραίτηση του από την θέση. Εάν δεν το πράξει δεν θα μπορεί να αναλάβει τα καθήκοντα  και δεν θα του δοθούν ούτε οι αμοιβές που του οφείλονται (πχ εφάπαξ, μισθός ή σύνταξη) στο τέλος της θητείας του.

Η Διαφάνεια Κύπρος προτείνει την σύνταξη του εντύπου “Δήλωση Περιουσιακών Στοιχείων” το οποίο θα κοινοποιείται στο Γενικό Ελεγκτή ο οποίος με τη σειρά του θα ελέγχει σε τυχαία βάση τις όποιες αλλαγές ( ή ακόμα και καταγγελίες) που μπορεί να τυγχάνουν. Ο Γενικός Ελεγκτής θα αναφέρει τυχόν παραβιάσεις στην Κοινοβουλευτική Επιτροπή Δεοντολογίας. Επιπλέον, τυχόν παραβάσεις θα πρέπει να κοινοποιούνται προς το κοινό για καλύτερη εκλογική λογοδοσία.

Το έντυπο αυτό θα πρέπει να είναι κοινό για όλους με συγκεκριμένη δομή η οποία θα διασφαλίζει την λεπτομερή ουσιαστική καταγραφή των δεδομένων. Μεταξύ άλλων η Διαφάνεια Κύπρος εισηγείται να περιλαμβάνει τα ακόλουθα:

  1. Πλήρη προσωπικά στοιχεία
  2. Προσωπικά στοιχεία του (ή της) συζύγου και ανήλικων εξαρτώμενων παιδιών κάτω των 25 ετών που διαμένουν με τους γονείς τους)
  3. Προσωπική και οικογενειακή δήλωση για κατοχή ακίνητης περιουσίας η οποία να συμπεριλαμβάνει τις εξής επιμέρους λεπτομέρειες:
  • όνομα ιδιοκτήτη
  • εάν η ιδιοκτησία βρίσκεται σε κοινή κατοχή αναφέρετε το μερίδιο σε αναλογία)
  • Περιγραφή περιουσίας
  • Τοποθεσία περιουσίας / συνολική έκταση
  • Εάν η ιδιοκτησία είναι μεταξύ δύο ή περισσοτέρων ατόμων να υποδεικνύονται όλοι οι κάτοχοι και το μερίδιο του καθενός σε αναλογία

4. Προσωπική και οικογενειακή δήλωση για κατοχή κινητής περιουσίας μεγαλύτερης των 5000 Ευρώ η οποία να συμπεριλαμβάνει τις εξής επιμέρους λεπτομέρειες:

  • όνομα ιδιοκτήτη
  • εάν η ιδιοκτησία βρίσκεται σε κοινή κατοχή αναφέρετε το μερίδιο σε αναλογία)
  • Περιγραφή περιουσίας
  • Τοποθεσία περιουσίας / συνολική έκταση
  • Εάν η ιδιοκτησία είναι μεταξύ δύο ή περισσοτέρων ατόμων να υποδεικνύονται όλοι οι κάτοχοι και το μερίδιο του καθενός σε αναλογία

5. Προσωπική και οικογενειακή δήλωση για κατοχή χρηματοοικονομικών τίτλων η οποία να συμπεριλαμβάνει τις εξής επιμέρους λεπτομέρειες:

  • Όνομα ιδιοκτήτη
  • Εκδότης
  • Περιγραφή
  • Ονομαστική Αξία
  • Ποσότητα

6. Προσωπική και οικογενειακή δήλωση για κατοχή τραπεζικών λογαριασμών στην Κύπρο ή στο εξωτερικό η οποία να συμπεριλαμβάνει τις εξής επιμέρους λεπτομέρειες:

  • Όνομα κάτοχου τραπεζικού λογαριασμού
  • Ονομασία τράπεζας/Χρηματοπιστωτικού οργανισμού
  • Περιγραφή λογαριασμού
  • Ποσό της πίστωσης/χρέωσης λογαριασμού

7. Προσωπική και οικογενειακή δήλωση για ανάληψη επιχειρηματικής δραστηριότητας στην Κύπρο ή στο εξωτερικό η οποία να συμπεριλαμβάνει τις εξής επιμέρους λεπτομέρειες:

  • Όνομα προσώπου που εμπλέκεται στις επιχειρηματικές δραστηριότητες
  • Πλήρης επωνυμία και νομική διεύθυνση της επιχείρησης
  • Μορφή εταιρικής σχέσης
  • Ημερομηνία εγγραφής
  • Περίοδος δραστηριότητας της επιχείρησης
  • Εισόδημα από την επιχειρηματική δραστηριότητα εντός της περιόδου αναφοράς

7. Ετησία προσωπική δήλωση για οποιοδήποτε εισόδημα πέραν των 1500 ευρώ και άνω, στην Κύπρο ή στο εξωτερικό, που δεν περιλαμβάνεται στις παραπάνω δηλώσεις και η οποία να συμπεριλαμβάνει τις εξής επιμέρους λεπτομέρειες:

  • Όνομα ατόμου που έλαβε εισόδημα
  • Μορφή εισοδήματος
  • Ποσό (τιμή) του εισοδήματος

8. Προσωπική και δήλωση μελών της οικογένειας για οποιαδήποτε μεταφορά σε τρίτο πρόσωπο ακίνητης ή κινητής ιδιοκτησίας κατά τη διάρκεια περιόδου δύο μηνών πριν την ημερομηνία υποβολής των στοιχείων η οποία να συμπεριλαμβάνει τις εξής επιμέρους λεπτομέρειες:

  • Όνομα ατόμου που μεταβίβασε/έλαβε την ιδιοκτησία.
  • Μορφή ιδιοκτησίας
  • Αξία (τιμή) της ιδιοκτησίας
  • Λόγος για την μεταβίβαση

Η Διαφάνεια Κύπρος έχει ετοιμάσει και θα καταθέσει επίσημα εντός των προσεχών ημερών γραπτές εισηγήσεις για πρόληψη, διερεύνηση και καταστολή της διαφθοράς. Οι εισηγήσεις αυτές θα δοθούν τόσο στους υπουργούς Οικονομικών και Δικαιοσύνης όσο και στη Γενική Λογίστρια και την Γενική Ελέγκτρια της Δημοκρατίας. Παράλληλα θα αναρτηθούν στη ιστοσελίδα της Διαφάνειας Κύπρος www.transparencycyprus.org και θα δημοσιοποιηθούν στα ΜΜΕ ώστε ο κάθε πολίτης να γνωρίζει και να μπορεί να συμβάλει και με επιπρόσθετες εισηγήσεις αν το επιθυμεί.

Υποδειγμα δήλωσης περουσιακών στοιχείων