Προτάσεις Γιώργου Λιλλήκα για το πως προτίθεται να πατάξει τη διαφθορά στην Κύπρο εάν εκλεγεί

Η διαφθορά έχει δυστυχώς εμπεδωθεί ως μέρος της πολιτικής, κοινωνικής, οικονομικής αλλά και καθημερινής μας ζωής. Με θλίψη ακούμε ακόμα και σαν λογική συμπεριφορά την φράση για το μέλι και το δάκτυλο.  Η απαράδεκτη αυτή στάση ζωής δυστυχώς ευρίσκει έρεισμα στην ίδια τη φύση του ανθρώπου.  Είναι γι’ αυτό τον λόγο που η καταπολέμηση της διαφθοράς αντιμετωπίζει εγγενείς αδυναμίες και απαιτεί συγκροτημένο, οργανωμένο και επίμονο αγώνα, γιατί ακριβώς η διαφθορά είναι για τον διεφθαρμένο και τον περίγυρο του όπως ήταν οι σειρήνες για τον Οδυσσέα.  Η διαφορά βεβαίως ήταν ότι ο Οδυσσέας αντιστάθηκε με κόπο πολύ, ενώ τέτοιος αγώνας ελλείπει στην περίπτωση της διαφθοράς.

Για σκοπούς διαμόρφωσης πλήρους εικόνας, θα πρέπει να αναφέρω ότι η διαφθορά κοστίζει  στην Ευρωπαϊκή Οικονομία 120 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως, ένα ποσόν σχεδόν ισοδύναμο με τον ετήσιο προϋπολογισμό της Ε.Ε.  4 στους 5 πολίτες της Ε.Ε. θεωρούν την διαφθορά ως σοβαρό πρόβλημα στο κράτος – μέλος τους, ενώ το 88% των Ευρωπαίων πολιτών θεωρεί ότι η Ε.Ε. πρέπει να δραστηριοποιηθεί περισσότερο στο θέμα της καταπολέμησης της.

Για να είμαστε σοβαροί και συνεπείς στις διακηρύξεις μας περί πολέμου κατά της διαφθοράς θα πρέπει να εξετάσουμε τα αίτια και τις συνέπειες της.  Οι συνέπειες ασφαλώς είναι όπως τις περιγράφω πιο πάνω σε συνδυασμό βεβαίως με το κόστος της διάβρωσης θεσμών και αξιών.  Τα αίτια της διαφθοράς είναι ταυτόχρονα και τα αιτιατά, δηλαδή το αποτέλεσμα.

Η κακοδιαχείριση δηλαδή, η άνιση μεταχείριση και η αδιαφάνεια προάγουν και εκτρέφουν την διαφθορά, ενώ παράλληλα αποτελούν και τα αποτελέσματα της.  Για σκοπούς παραδείγματος, ο διεφθαρμένος πολιτικός ή οικονομικός παράγοντας ή δημόσιος υπάλληλος δεν μπορεί να επιχαίρει ούτε να επαίρεται για ορθή διαχείριση του δημόσιου χρήματος, ασφαλώς και δεν εφαρμόζει ίση μεταχείριση έναντι των πολιτών ούτε και την χρηστή διοίκηση και βεβαίως δεν θα συγκατατεθεί ποτέ σε μια διάφανη πολιτική, γιατί απλούστατα θα αποκαλυφθεί.  Όλα αυτά όμως ταυτόχρονα αποτελούν την τροχοπέδη η οποία αποθαρρύνει  τις πρωτοβουλίες των πολιτών  και σε συνδυασμό με την υπονόμευση της ορθής και αποτελεσματικής εκτέλεσης των εργασιών του κράτους, έχει ως αποτέλεσμα την παρεμπόδιση της ανάπτυξης και της βελτίωσης των δομών της κοινωνίας και την εμπλοκή στην πολιτική των αρίστων.

Ο Γιώργος Λιλλήκας, ως υποψήφιος των πολιτών, έχει την ηθική και πρακτική υποχρέωση να σχεδιάσει, να προτείνει και να εφαρμόσει με την ενδεχόμενη εκλογή του, έναν αριθμό μέτρων που να καταπολεμούν τα αίτια αλλά και τα αιτιατά της μάστιγας της διαφθοράς, έχοντας ως αρχή του σχεδιασμού τη «μηδενική ανοχή», την διαφάνεια και την ανάληψη ευθύνης.

Η αποτελεσματική καταπολέμηση της διαφθοράς μπορεί να επιτευχθεί μέσω της προσωπικής υπευθυνότητας και ευθύνης του καθενός ο οποίος ασχολείται είτε κατόπιν εκλογής είτε κατόπιν διορισμού με το δημόσιο βίο αλλά και μέσω της διαφάνειας, που θα πρέπει να διέπει όλες τις υπηρεσίες του κράτους ανεξαιρέτως.

Μία επιτυχημένη προσπάθεια καταπολέμησης της διαφθοράς, ή αλλιώς του υπονομευτικού εγκλήματος, μπορεί να δώσει στη χώρα μας αξιοπιστία και να προωθήσει την ανάπτυξη πάνω σε μία πιο σταθερή και ηθική βάση.

Ως υποψήφιος των πολιτών, ως ο άνθρωπος δηλαδή που οι πολίτες επέλεξαν να ηγηθεί με αξιοπρέπεια και δικαιοσύνη στη δομική και βελτιωτική διοίκηση της Κυπριακής Δημοκρατίας, υπερασπίζοντας παράλληλα τα ανθρώπινα δικαιώματα των Κυπρίων πολιτών, ο Γιώργος Λιλλήκας, θεωρει καθήκον του να παρουσιάσει άμεσες πρακτικές λύσεις στα προβλήματα της κοινωνίας χωρίς υπεκφυγές και  δημαγωγίες.

Μέσο ασφαλώς της κοινωνικής παρέμβασης, είναι η δημιουργία ενός ανεξάρτητου μηχανισμού καταπολέμησης της διαφθοράς, ο οποίος θα λειτουργεί δια μίας επιτροπής τεχνοκρατών αλλά και ατόμων με δικαιοδοσία έρευνας, ώστε να επιτυγχάνεται η ταχεία και επαρκής κινητοποίηση των ανακριτικών διαδικασιών, κυρίως μέσω της άμεσης έκδοσης ενταλμάτων, ο οποίος μηχανισμός θα είναι σε συνεχή επαφή και συνεργασία με αντίστοιχα σώματα άλλων χωρών και παράλληλους μηχανισμούς της διεθνούς κοινότητας.  Προσθέτω εδώ ότι σύμφωνα με το πρόγραμμα της Στοκχόλμης, το οποίο εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Δεκεμβριο 2009, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να αναπτύξει, με βάση τα υφιστάμενα συστήματα και κοινά κριτήρια, δείκτες που θα επιτρέπουν να αξιολογούνται οι προσπάθειες που καταβάλλονται στο πλαίσιο της καταπολέμησης της διαφθοράς, ιδίως στους τομείς του κεκτημένου (δημόσιες συμβάσεις, χρηματοπιστωτικό έλεγχο κλπ.) με στόχο μια ανοικτή και ασφαλή Ευρώπη που εξυπηρετεί και προστατεύει τους πολίτες.  Επομένως, η πρόταση αυτή δεν θα πρέπει να θεωρηθεί από το ακροατήριο ως μια ακόμα προσπάθεια υπεκφυγής ή ωραιολογίας η οποία κατά την προσφιλή τακτική των πολιτικών της Κύπρου προσπαθεί να εξωραΐσει την  έλλειψη προτάσεων, αλλά θα πρέπει να ιδωθεί ως μια πρακτική εφαρμογή των υποχρεώσεων και προτεραιοτήτων που έχει το κράτος έναντι του προγράμματος της Στοκχόλμης.

Η κεντρική αυτή επιτροπή η οποία θα βασίζεται σε ανεξάρτητο προϋπολογισμό, θα συνεργάζεται με επιμέρους, εξειδικευμένες επιτροπές οι οποίες με μία ομάδα καταλλήλως καταρτισμένων τεχνοκρατών, θα εξετάζει συγκεκριμένους τομείς της αστικής δομής, όπως το αστυνομικό σώμα, τα τελωνεία, το τμήμα δημοσίων προσφορών του κράτους και άλλα, σε συνεχή και ενδελεχή βάση.

Τα αποτελέσματα των μελετών και των τελικών αποφάσεων τόσο των επιμέρους επιτροπών όσο και της κεντρικής επιτροπής , θα δημοσιεύονται σε ετήσια βάση, σε μια προσπάθεια καταπολέμησης της διαφθοράς αλλά και της προληπτικής προστασίας των πολιτών μέσω ενημέρωσης.

Στην προσπάθεια ενίσχυσης του έργου των επιτροπών αλλά και της αποτελεσματικότητας στην καταπολέμηση της διαφθοράς, υπάρχει η ανάγκη για αναθεώρηση της υφιστάμενης νομοθεσίας και της ποινικοποίησης εγκλημάτων κατά της κοινωνίας, δείχνοντας μηδενική ανοχή στα άτομα που στερούν στους συμπολίτες τους τη βασική αρχή της ισότητας αλλά και της επιβίωσης μέσω διεφθαρμένης συμπεριφοράς.

Έχω ήδη αναφερθεί στην αρχή της ευθύνης και της διαφάνειας ως μέτρο καταπολέμησης της διαφθοράς.  Ήδη ευρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο η διαμόρφωση της πρότασης σύμφωνα με την οποία η Αρχή της Ανοικτής και Δημόσιας Ακρόασης θα πρέπει να διαχέει την λειτουργία των οργανισμών κοινής ωφελείας και όχι μόνον.  Στόχος είναι η εγκαθίδρυση της ανοικτής ακρόασης, δηλαδή της συνεδρίασης των συμβουλίων και επιτροπών υπό το φως της δημοσιότητας στην παρουσία των πολιτών και των τεχνοκρατών.  Προσωπικά ουδέποτε κατανόησα για ποίο λόγο θα πρέπει οι συνεδριάσεις σωμάτων τα οποία διαχειρίζονται δημόσιο χρήμα ή που ασκούν εξουσία να γίνονται μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας.

Ειδικότερα και καθ’ ο μέρος αφορά τις προσφορές του κράτους για αγορά προϊόντων και υπηρεσιών από ιδιώτες, θα εγκαθιδρυθεί η αξιολόγηση υπό μορφή ανοικτής ακρόασης, στην οποία θα μπορούν να παραστούν τόσο οι τεχνοκράτες των επιμέρους επιτροπών καταπολέμησης της διαφθοράς, αλλά και οι ίδιοι οι υποψήφιοι του διαγωνισμού.

Η διαφάνεια στην επιλογή των συνεργατών του κράτους, όχι μόνο θα κάνει τις διαδικασίες πιο δημοκρατικές, αλλά θα αποτελέσει και ένα δυνατό παράγοντα αύξησης της ανταγωνιστικότητας, που θα δώσει ευκαιρίες σε περισσότερες εταιρείες να αναπτύξουν αξιοκρατικά τις εργασίες τους.

Η πιο πάνω αρχή του «όλα στο φως» απαιτεί βεβαίως την δημοσίευση όλων ανεξαιρέτως των πρακτικών των συνεδριάσεων των Συμβουλίων του Δημόσιου και ευρύτερου δημόσιου τομέα και την ανάρτηση τους στο διαδίκτυο.

Παράλληλα και σε συνδυασμό με την Αρχή της διαφάνειας, εισάγεται και η Αρχή της προσωπικής ευθύνης των όσων διαχειρίζονται δημόσιο χρήμα ή ασκούν δημόσια εξουσία.  Σε περιπτώσεις βαρείας αμέλειας ή (ενδεχόμενου)δόλου ο καθένας θα πρέπει να γνωρίζει ότι θα υπέχει αστικών αλλά και ποινικών ευθυνών.  Η κακοδιαχείριση επομένως ή η κατάχρηση εξουσίας θα επιφέρει την προσωπική υποχρέωση ενός εκάστου ο οποίος σήμερα αποφασίζει αβρόχοις ποσίν για την τύχη είτε του κράτους είτε κατηγοριών πολιτών είτε των δημοσίων οικονομικών.

Επειδή όπως έχω επισημάνει πιο πάνω η διαφθορά αποτελεί πολλές φορές σειρήνα στα αυτιά όλων ή σχεδόν όλων, θα εισαχθεί και θα εφαρμοστεί ένας συνεχιζόμενος κύκλος επιμόρφωσης των μαθητών στα σχολεία από πολύ μικρή ηλικία, που θα αποσκοπεί στη επεξήγηση των καταστροφικών αποτελεσμάτων της διαφθοράς και της παράνομης υπονομευτικής δράσης, αλλά και στην επεξήγηση των θετικών στοιχείων σε μία κοινωνία αξιοκρατίας, διαφάνειας και δικαιοσύνης.

Τέλος, ως τελευταίο μέτρο, αποσκοπούμε στη θεσμοποίηση του ελέγχου των οικονομικών στοιχείων των εισερχόμενων αλλά και των απερχόμενων αξιωματούχων του κράτους από μία ανεξάρτητη επιμέρους επιτροπή, η οποία θα δημοσιοποιεί τα αποτελέσματα του ελέγχου τους, ως ένα μέτρο ριζικών αλλαγών, αρχίζοντας από τους ανθρώπους που αποφασίζουν απευθείας για την τύχη των υπολοίπων πολιτών της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Έχοντας ως βασική γραμμή την δικαιοσύνη και την διαφάνεια και ακολουθώντας την αρχή της μηδενικής ανοχής, μεταφέρω τη δέσμευση του Γιώργου Λιλλήκα ότι τόσο τα τα έσοδα και η προέλευση τους, όσο και τα έξοδα της ανεξάρτητης του προεκλογικής εκστρατείας, θα βρίσκονται στην επίσημη ιστοσελίδα του επιτελείου του ως μία πρώτη προσπάθεια προώθησης της διαφάνειας και της καταπολέμησης του μυστικισμού που χαρακτηρίζουν τα διεφθαρμένα συστήματα.

Εν κατακλείδι:

–      Μηδενική ανοχή στα φαινόμενα και κρούσματα διαφθοράς

–      Διαφάνεια στην λειτουργία των θεσμοθετημένων οργάνων

–      Ανάληψη και απόδοση ευθύνης

–      Δημόσια Ακρόαση και δημοσιοποίηση της λειτουργίας των οργάνων

Και ασφαλώς κατάργηση και διαγραφή από το λεξιλόγιο του όρου «ο δικός μας». Δεν υπάρχουν «δικοί» και  «άλλοι» στην διαφθορά και στην παρανομία.