Πόρισμα Πολυβίου και υιοθέτηση εισηγήσεων της Διαφάνειας Κύπρου

Στις 22 Αυγούστου 2011 η Διαφάνεια Κύπρου ανταποκρινόμενη στην γενικότερη προσπάθεια της κοινωνίας των πολιτών για αποτελεσματικές λύσεις στα προβλήματα διαφθοράς, σήψης και απαξίωσης των θεσμών τα οποία δικαιολογημένα ταλανίζουν την Κυπριακή κοινωνία, ιδιαίτερα μετά τα πρόσφατα τραγικά γεγονότα, απέστειλε στον Πρόεδρο της μονομελούς επιτροπής για την διερεύνηση των συνθηκών της έκρηξης στο Μαρί σειρά εισηγήσεων.

1. Τη δημιουργία μιας  Ανεξάρτητης Αρχής Κατά της Διαφθοράς (Independent Commission Against Corruption) η οποία θα έχει ως στόχο την άμεση διερεύνηση καταγγελιών οι οποίες θα κατατίθενται κοντά της από πολίτες, δημόσιους λειτουργούς ή άλλα νομικά ή φυσικά πρόσωπα και που αφορούν σοβαρές περιπτώσεις διαφθοράς. Παράλληλα να μπορεί να εξασκήσει αυτεπάγγελτη έρευνα εναντίον οποιουδήποτε όταν και εφόσον αυτό κρίνεται σκόπιμο. Θα διορίζεται από το Γενικό Εισαγγελέα, θα είναι ανεξάρτητη και θα αποτελείται από πολύ-θεματικές εξειδικευμένες ομάδες αδιάφθορων ερευνητών που θα απαρτίζονται από ανακριτές, νομικό, λογιστή και κάποιο με εξειδίκευση στην συλλογή  πληροφοριών. Παρόμοιες Ανεξάρτητες Αρχές κατά της Διαφθοράς υπάρχουν από το 1988 στην Αυστραλία και Χονγκ Κονγκ κλπ. Επίσης, η Ευρωπαϊκή Ένωση στις 6/6/2011[1] ανάφερε ότι θα αρχίσει να υπολογίζει την δέσμευση των 27 κρατών σε πρωτοβουλίες που λαμβάνουν για μείωση της διαφθοράς. Αυτοί οι υπολογισμοί/ μετρήσεις θα λαμβάνονται υπόψη στη λήψη απόφασης όταν τα κράτη μέλη χρειάζονται οικονομική στήριξη.

2. Την άμεση θέσπιση νομοθεσίας η οποία να ενθαρρύνει και να προστατεύει τα φυσικά και νομικά πρόσωπα τα οποία εντοπίζουν φαινόμενα διαφθοράς ώστε αυτόβουλα και αυτεπάγγελτα να μπορούν να προβαίνουν σε καταγγελίες εναντίων ιδιωτικών, δημόσιων, και ημικρατικών τμημάτων και εταιρειών. Στόχος είναι να διαφυλάσσεται η αξιοπιστία, αξιοπρέπεια και ασφάλεια αυτών των προσώπων ώστε μέσα από ένα στιβαρό νομικό πλαίσιο να μην φοβούνται να προχωρήσουν σε καταγγελίες για διαφθορά ή παρόμοιας φύσης εγκλήματα.

3 Εισηγούμαστε όπως στο Προεδρικό δημιουργηθεί μια επιτελική ομάδα η οποία να ενημερώνεται άμεσα για θέματα που αφορούν περισσότερο από ένα υπουργείο και να έχει την ευθύνη συντονισμού των εμπλεκομένων υπουργείων όσο αφορά στην άμεση επίλυση τέτοιων θεμάτων, ενημερώνοντας τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Υπάρχουν τέτοιες νομοθεσίες σε άλλες χώρες από το 1989 και το Council of Europe Group of States Against Corruption (GRECO) στην έκθεση του 2006[2]   όπως και η Γενική Συνέλευση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου το 2009[3]  πρότεινε τέτοια νομοθεσία. Στο Ηνωμένο Βασίλειο η σχετική νομοθεσία είναι Public Interest Disclosure Act 1998[4] και στις ΗΠΑ η ανάλογη νομοθεσία είναι Whistleblowers Protection Act 1989[5].

Με ιδιαίτερη ικανοποίηση έχουμε ενημερωθεί διαβάζοντας το πόρισμα ότι η επιτροπή συμπεριέλαβε και τις τρεις εισηγήσεις μας (εισήγηση στο πόρισμα 6-7-8) στο κεφάλαιο εισηγήσεων (σελ. 584-588) προς την Κυπριακή Δημοκρατία.